Her şahsı harîm-i Hakk’a mahrem mi sanırsın? 
Her tâc giyen çulsuzu Edhem mi sanırsın? 
Dehri arasan binde bir âdem bulamazsın, 
Âdem görünen harları âdem mi sanırsın? 
      Her şahsı Allah'ın evine uzak, gizli mi sanırsın?
      Her taç giyen çulsuzu Edhem mi sanırsın?
      Dünyayı arasan insanlığın binde birini bulamazsın.
      İnsan görünen eşekleri insan mı sanırsın?

Çok mukbili gördüm ki güler, içi kan ağlar, 
Handân görünen herkesi hurrem mi sanırsın? 
Bil illeti, kıl sonra müdâvâta tasaddî, 
Her merhemi her yâreye merhem mi sanırsın? 
      Çok mutlu görünen kişi gördüm; dışı gülerken içi kan ağlıyordu.
      Gülen herkesi (gerçekte) mutlu mu sanırsın?
      Hastalığı bil, ondan sonra tedavisini aramaya başla.
      Her merhemin her yaraya iyi geleceğini mi sanırsın?

Kibre ne sebeb? Yoksa vezîrim diye gerçek, 
Sen kendini düstûr-ı mükerrem mi sanırsın? 
Ey müftehir-i devlet-i yek-rûze-i dünyâ, 
Dünyâ sana mahsûs u müsellem mi sanırsın?
       Kibre sebep var mı? Yoksa vezir oldum diye
       Sen kendini vazgeçilmez mi sanırsın?
       Ey dünyanın gelip geçici nimetleriyle övünen kişi!
       Dünya sana özel ve senin için yaratılmış mı sanırsın?
 
Hâlî ne zaman kaldı cihân ehl-i tama’dan, 
Sen zâtını bu âleme elzem mi sanırsın? 
En ummadığın keşf eder esrâr-ı derûnun, 
Sen herkesi kör, âlemi sersem mi sanırsın? 
      Dünyada daima açgözlü insanlar olagelmiştir.
      Sen, kendini bu dünyaya çok lazım mı sanırsın?
      En ummadığın insan keşfedebilir en gizli sırları.
      Sen herkesi kör, alemi de sersem mi sanırsın?

Bir gün gelecek sen de perîşân olacaksın, 
Ey gonca bu cem’iyyeti her-dem mi sanırsın? 
Nâ-merd olayım çarha eğer minnet edersem, 
Cevrinle senin ben keder etsem mi sanırsın? 
         Bir gün gelecek, sen de perişan olacaksın.
       Ey gonca(genç ve güzel olan), sen bu dünyayı sonsuz mu sanırsın?
       Eğer bu dünyaya minnet edersem namert olayım!
       Sıkıntılar ve eziyetler yüzünden kederleneceğimi mi sanırsın?

Allah’a tevekkül edenin yâveri Hak’dır, 
Nâ-şâd gönül bir gün olur şâd olacakdır.
       Allah'a tevekkül edenin yardımcısı yine Allah'tır.
       Mutsuz olan gönül bir gün mutlu olacaktır.

Ziya Paşa